• 1614 Kölderer von Höch, Georg; Christoph Besold
  Collegii politici, iuridicis et philologicis sparsim digressionibus exornati, classis posterior, de republica in omnibus partibus gubernanda, IX disputationibus tractans. D. VI, de foederum iure
  [20] S. Tübingen 1614. VD17: 1:009040X Online Diskutiert S.13–15 u.a. in Absatz 21–24 die Frage, ob die Reisefreiheit wünschenswert sein, in welchem Alter gepilgert werden solle und mehr.
  → Zeitleiste Reiseanleitungen des 17. Jahrhunderts

Studiis Litterarum, succedat inspectio studii Peregrinandi: ubi primò omnium dispiciendum erit; An in benè constitutâ Republ. Civibus, ut Peregrinationes suscipiant, permittendum sit? quâdere, in utramque partem variè disputari potest. Vid.
Julii Belli Herm. Pol. lib. 1.
Herculem Prodicium, folio 131.
Kirchner, orat. 5. 6.
Eberhard. à Weihe tract. d. Succeß. praerogat. B. 1.fac. 2.
Hier. Turlerum, 1. d. Peregrinat. c. 7. &duob.seqq.
Samuel Bernard. dialog. Gall. 7. &pulcherrimè.
Petr. Andr. Canonierus, tract. det. infelicit. d. Letterat. & guerrier.fol. 5.usque ad fin. lib. 1.
Sagittarius disput. Politic. Extraordinaria 5.
Sanè Machiavellus, disput. lib. 1.cap.55. quòd in schola Germania, extent adhuc antiqua illius Romanorum virtutis atque bonitatis insignia quædam exempla, id ei regioni contigisse propterea censet; quòd à commerciis &negotiationibus abstinuerint, nec conversati sint ejus incolae cum vicinis regionibus corruptissimis; sive Gallicis, sive Italicis, sive Hispanicis: sed domi mansêre, contenti iis cum cibis, tum vestimentis, quae illorum terra suppeditat, nec peregrinos mores didicêre.

Nos Peregrinationem approbamus, in eo qui corporis & animi ratione ejus capax; si modo rectè instituatur. vid. omnino Illustrissimi Principis ac Dn. Dn. Frideric. Achill. Duc. Würtemb. &c. Consultationem de Provinciis Europa. à princ. Fol. 13. & passim alibi. Notandum hic est Angliæ institutum, quod Procerum liberos sine Regis consensu, Regno egredi non patitur. Ut & Princeps vel Respubl. ex alienis institutionibus, quæ patriæ moribus contrariæ, revocare possunt; etsi à parentibus eò missos. Plato de Republ. hâcque ratione putant; prohiberi posse Lutheranis, ne filios inJesuitarum Collegia mittant.«

In peregrinando minimè satis est, regiones vidisse, quod factitant plerique; qui, cùm nil nisi castella, sepulchra, aliaģ. ludicra intuentur, suo se officio probèfunctos esse, sibi persuasum habent. Verùm necessarium est, Statum uniuscujusque Reipublic.officia, modum vivendi, Leges, mores, naturasģ, populorum quam diligentissimè perspexisse. Et hac tamen minimè in Patriam introducenda, nec ex peregrinationibus acquisita prudentia, ad statum Reipubl. patria convertendum, adhiberi debet.

Quicquiddici potest hâc de re, & perlustrandi Mundi regulam præscripsit, abusumque Peregrinationis salsè reprehendit Neapolitanus ille, qui filio suo petenti, ut sibi liceret peregrinas invisere regiones, illud se ei concessurum promittebat, si primum Romam in viciniâ positam, proficisceretur. Juvenis mandato obtemperans, cùm, quod jussus erat, fecisset, & patrem de longiore peregrinatione sollicitasset; Parens cùm videret, illum ex peregrinatione nihil utilitatis percepisse, respondit: Fili, vidisti planities, montes, valles, castella, civitates, amphitheatra, templa, palatia, columnas, statuas, ruinas, hortos, aquæ ductus, homines probos & nequam, divites ac pauperes, & quicquid unquàm in orbe terrarum invenitur; domiigitur te jam contine posthac, & quieti da. Hieronym. Turlerus libr. 1. de Peregrinat. cap. 2. qui idem cap. 4. prudenter præfcribit Methodum, quo pacto dignosci queat, an aliquis cum fructu fit peregrinatus.

De anno, quo Peregrinatio suscipienda, pariter dubitatur: Plato lib. 12. d. Leg. cavet, ne ullus ante quinquagesimum eam institueret; cumģ, redierit, in coetum aliorum ne admitteretur, nisi probatus fuerit innoxius & incorruptus. Sed cùm brevia nimis & angusta sint curricula vite mortalium, verendum est; ne quemadmodum Censorius Cato, Isocratis discipulos deridebat, eò quòd apud illum consenescerent, apud Inferos causam acturi: ficPlatonici Peregrinantes, si paulo longiùs progrediantur, que viderint, quavé didicerint; priùs Rhadamanto in campis Elisiis significent, quam in Reipubl.sua usum, ea ipsa conferant. Proinde aut florente at ate, aut nunquàm itinerum labores suscipiantur.

Ad eos populos Peregrinatio instituenda, ubi vel cultiores sunt mores, vel quod aliud, quo nos, & porrò alios instruere possimus. Vid.
Johan. à Wouver, tractat. d. Polymathia, cap. 28. Ut &
Germania Peregrinatio Italica, à Kirchnero in Orat. prafertur. adde
Chokier. Aphorism. polit. 2. cap. 20. & 21.