Benutzer-Werkzeuge

Webseiten-Werkzeuge


wiki:zeitleiste_reiseanleitungen_17._jahrhundert

Unterschiede

Hier werden die Unterschiede zwischen zwei Versionen der Seite angezeigt.

Link zu der Vergleichsansicht

Beide Seiten, vorherige ÜberarbeitungVorherige Überarbeitung
Nächste Überarbeitung
Vorherige Überarbeitung
wiki:zeitleiste_reiseanleitungen_17._jahrhundert [2026/01/17 11:10] – [Begriffsfeld] Norbert Lüdtkewiki:zeitleiste_reiseanleitungen_17._jahrhundert [2026/02/14 19:35] (aktuell) – [Zeitleiste der Reiseanleitungen des 17. Jahrhunderts] Norbert Lüdtke
Zeile 12: Zeile 12:
  
 ^ [[liste_zeitleisten_listen|Zeitleisten]] ^ [[reisegenerationen|Jahrhundert]] ^^^^^^ [[liste_zeitleisten_listen#Literaturlisten|Literaturliste]] ... ^ ^ [[liste_zeitleisten_listen|Zeitleisten]] ^ [[reisegenerationen|Jahrhundert]] ^^^^^^ [[liste_zeitleisten_listen#Literaturlisten|Literaturliste]] ... ^
-^ [[Apodemik|Reiseanleitungen]] |  [[wiki:zeitleiste_reiseanleitungen#Im 15. Jahrhundert|15.]]  |  [[wiki:zeitleiste_reiseanleitungen_16._jahrhundert|16.]]  |   [[wiki:zeitleiste_reiseanleitungen_17._jahrhundert|17.]]  |  [[wiki:Zeitleiste Reiseanleitungen 18. Jahrhundert|18.]]  |  [[wiki:Zeitleiste Reiseanleitungen 19. Jahrhundert|19.]]  |  [[wiki:Zeitleiste Reiseanleitungen 20. Jahrhundert|20.]]  | [[literaturliste_reisekunst|Kunst des Reisens]] | +^ [[zeitleiste_reiseanleitungen|Reiseanleitungen]] |  [[wiki:zeitleiste_reiseanleitungen#Im 15. Jahrhundert|15.]]  |  [[wiki:zeitleiste_reiseanleitungen_16._jahrhundert|16.]]  |   [[wiki:zeitleiste_reiseanleitungen_17._jahrhundert|17.]]  |  [[wiki:Zeitleiste Reiseanleitungen 18. Jahrhundert|18.]]  |  [[wiki:Zeitleiste Reiseanleitungen 19. Jahrhundert|19.]]  |  [[wiki:Zeitleiste Reiseanleitungen 20. Jahrhundert|20.]]  | [[literaturliste_reisekunst|Kunst des Reisens]] | 
- → [[synopse_a|Synopse der Zeitleisten und Literaturlisten zu Reiseanleitungen, Reisesammlungen und Itineraren]] ||||||||+| [[synopse_a|Synopse der Zeitleisten und Literaturlisten]] zu [[Apodemik|Reiseanleitungen]][[reisesammlungen|Reisesammlungen]] und [[itinerar|Itineraren]] ||||||||
 ^ [[literaturliste_bibliographien#Bücher übers Reisen|Bibliographien]] | [[https://artoftravel.nuigalway.ie/index.php|Art of Travel Database]] || [[https://www.digitale-sammlungen.de/view/bsb10429651|Lüdde: Methodologie]] || [[https://www.jstor.org/stable/24007471|Monga: Taxonomy]] || [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb00045233|Stagl: Apodemiken]] | ^ [[literaturliste_bibliographien#Bücher übers Reisen|Bibliographien]] | [[https://artoftravel.nuigalway.ie/index.php|Art of Travel Database]] || [[https://www.digitale-sammlungen.de/view/bsb10429651|Lüdde: Methodologie]] || [[https://www.jstor.org/stable/24007471|Monga: Taxonomy]] || [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb00045233|Stagl: Apodemiken]] |
  
- +===== Ab 1600 (69 Titel) =====
-===== Ab 1600 (68 Titel) =====+
  
   * **um 1600**? ''Anonymus''\\ //A true description and direction of what is most worthy to be seen in all Italy : orderly set down, and in sure manner, as that the traveller may not oversee or neglect any thing that is memorable in those countries ...//\\ Harleian miscellany, 12 (1744) 73-130   * **um 1600**? ''Anonymus''\\ //A true description and direction of what is most worthy to be seen in all Italy : orderly set down, and in sure manner, as that the traveller may not oversee or neglect any thing that is memorable in those countries ...//\\ Harleian miscellany, 12 (1744) 73-130
-  * **1600** ''Franz Schott'', 1549-1622 (=Franciscus Schottus; Francesco Scoto ...)\\ //Itinerarii Italiae rerumque Romanarum libri tres//\\ [12] Bl., 453 S. Antwerp (Antverpiae) 1600: Ex Officina Plantiniana (apud Ioanne Moretum). [[https://www.digitale-sammlungen.de/de/view/bsb11095423?page=1|Online]]. Zahlreiche Nachdrucke und Kopien: zeitgleich in Amsterdam, 1654 (englisch und italienisch), 1669, 1675 Padua und Venedig, 1699 Rom.+  * ''Loysius Georgius'' (1575–1602)\\ //Georgii Loysii Pervigilium Mercurii in Quo Agiunt De Praestantissimis Peregrinantis Virtutibus Et Qua Ratione Unusquisque Exteras Provincias Peragrare Etc. Iterum nunc Manuali formâ editum.//\\ [4] Blätter, 112 Seiten, Holzschnitte, Tabellen. Speyer 1600: Albin und zahlreiche weitere Auflagen.\\ ''Loysius'' strukturiert seine Ratschläge in 200 Anweisungen, beginnend mit grundsätzlichen Überlegungen über den Nutzen und mögliche Gefahren über praktische Hinweise zur Gesundheit oder Orientierung, das Verhalten in anderen Kulturen sowie die Methodik des Beobachtens und Sammelns von Informationen unterwegs. 
 +  * **1600** ''Franz Schott'', 1549-1622 (=Franciscus Schottus; Francesco Scoto ...)\\ //Itinerarii Italiae rerumque Romanarum libri tres//\\ [12] Bl., 453 S. Antwerp (Antverpiae) 1600: Ex Officina Plantiniana (apud Ioanne Moretum). [[https://www.digitale-sammlungen.de/de/view/bsb11095423?page=1|Online]]. Zahlreiche Nachdrucke und Kopien: zeitgleich in Amsterdam, 1654 (englisch und italienisch), 1669, 1675 Padua und Venedig, 1699 Rom.\\ zahlreiche Auflagen vielen Ländern im 17. Jahrhundert. 
 +    * ''Andreæ Schotti'' //Itinerarium Italiæ//\\ 606 S. [5] Bl. 20 Tafeln. Vesaliæ 1600:  Typis Andreæ ab Hoogenhvysen.
     * ''Scoto, Francesco''\\ //Itinerario, overo nova descrittionede’ viaggi principali d’Italia di  Francesco  Scoto,  nella  quale  si  ha  piena  notitia  di  tutte  le  cose  più  notabili,  e  degne d’esser vedute.//\\ Padova 1654: Cadorino.     * ''Scoto, Francesco''\\ //Itinerario, overo nova descrittionede’ viaggi principali d’Italia di  Francesco  Scoto,  nella  quale  si  ha  piena  notitia  di  tutte  le  cose  più  notabili,  e  degne d’esser vedute.//\\ Padova 1654: Cadorino.
     * ''Warcupp,  Edmund''\\ //Italy, in Its Original Glory, Ruine and Revival: Being an Exact Survey of  the Whole Geography, and History of  That Famous Country: With the Adjacent Islands of  Sicily, Malta, &c.: And Whatever Is Remarkable in Rome (the Mistress of  the World) and All Those Towns and Territories, Mentioned in Antient and Modern Authors.//\\ London 1660: Griffin. Die erste englische Ausgabe, basierend auf der italienischen von 1654.     * ''Warcupp,  Edmund''\\ //Italy, in Its Original Glory, Ruine and Revival: Being an Exact Survey of  the Whole Geography, and History of  That Famous Country: With the Adjacent Islands of  Sicily, Malta, &c.: And Whatever Is Remarkable in Rome (the Mistress of  the World) and All Those Towns and Territories, Mentioned in Antient and Modern Authors.//\\ London 1660: Griffin. Die erste englische Ausgabe, basierend auf der italienischen von 1654.
Zeile 56: Zeile 57:
     * S. [195] – 175 Peregrinationis Doctorum Praecepta.     * S. [195] – 175 Peregrinationis Doctorum Praecepta.
     * S. [197] – 177 Peregrinationis Studiosorum Praecepta.     * S. [197] – 177 Peregrinationis Studiosorum Praecepta.
-    * S. [201] – 181 Peregrinationis Theologicae Praecepta.S. [205] – 185 Peregrinationis Studiosorum Iuris  +    * S. [201] – 181 Peregrinationis Theologicae Praecepta. 
-    * raecepta.+    * S. [205] – 185 Peregrinationis Studiosorum Iuris Praecepta.
     * S. [206] – 186 Peregrinationis Medicinae Studiosorum praecepta.     * S. [206] – 186 Peregrinationis Medicinae Studiosorum praecepta.
     * S. [208] – 188 Peregrinationis Praeceptorum Seu Inspectorum praecepta.     * S. [208] – 188 Peregrinationis Praeceptorum Seu Inspectorum praecepta.
Zeile 166: Zeile 167:
   * **1621** ''Gumpelzhaimer, Georg''\\ //Gymnasma de exercitiis academicorum in quibus de eorum necessitate,//\\ utilitate, personis idoneis, et in specie de musica, pictura, conversatione, linquarum cognitione, //peregrinatione//, collegiis disputatoriis et oratoriis, Vom Triller oder Mustern, fortificiren, Miniren, Turniren, Schiessen, Artillerey ... & aliis exercitiis, quæ in academiis usitata reperiuntur, una cum enarratione vitiosorum per discursum disseritur : Cui acceßit, Dissertatio de politico \\ 316, [26], [4], 68 S. Argentinae 1621: Sumpt. Eberhardi Zetzneri.\\ Dass., ed. Joh. Mich. Moscherosch [13] Bl., 464 S., [13] Bl. Argentinae 1652: Zetzner.\\ Mit einer Tabula synoptica Gymnasmatis de Excercitiis (Falttafel) nach dem Vorwort (Praefatio) [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb11758481|Online]]\\ → Stagl: Apodemiken    * **1621** ''Gumpelzhaimer, Georg''\\ //Gymnasma de exercitiis academicorum in quibus de eorum necessitate,//\\ utilitate, personis idoneis, et in specie de musica, pictura, conversatione, linquarum cognitione, //peregrinatione//, collegiis disputatoriis et oratoriis, Vom Triller oder Mustern, fortificiren, Miniren, Turniren, Schiessen, Artillerey ... & aliis exercitiis, quæ in academiis usitata reperiuntur, una cum enarratione vitiosorum per discursum disseritur : Cui acceßit, Dissertatio de politico \\ 316, [26], [4], 68 S. Argentinae 1621: Sumpt. Eberhardi Zetzneri.\\ Dass., ed. Joh. Mich. Moscherosch [13] Bl., 464 S., [13] Bl. Argentinae 1652: Zetzner.\\ Mit einer Tabula synoptica Gymnasmatis de Excercitiis (Falttafel) nach dem Vorwort (Praefatio) [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb11758481|Online]]\\ → Stagl: Apodemiken 
     * S. 195--210 Sectio V. //De Peregrinatione academicorum//\\ Zitiert u.a. 1568 Nathan Chythraeus, 1519 Helius Eobanus Hessus, 1574 Hieronymus Turler, 1577 Theodor Zwinger, 1599 Hermann Kirchner, 1608 Julius Bellus, 1614 Kölderer von Höch, Christoph Besold, 1619 Daniel Gruber und verweist schließlich s. 206: //»11. Præter Methodum apodemicam Loysi, Henr. Ranzow, Theod. Zuingeri, Julij. Belli Hermet polit. Neugebaur. Pirckheimerum, Turler. Forlianas quaestiones. Fr. Patrit. Cockier, D. Iob. Henners politischen Discurs, Sagitarium. & Tit Pomp. Attic. de tranq. vita eruditi p.33. Alstedium in Consil. Acad. pr.  Pereleganter describit Studiosorum Peregrinationem seqq. rithmis. Author des Froschmeuslers lib.2.cap. 2.«//     * S. 195--210 Sectio V. //De Peregrinatione academicorum//\\ Zitiert u.a. 1568 Nathan Chythraeus, 1519 Helius Eobanus Hessus, 1574 Hieronymus Turler, 1577 Theodor Zwinger, 1599 Hermann Kirchner, 1608 Julius Bellus, 1614 Kölderer von Höch, Christoph Besold, 1619 Daniel Gruber und verweist schließlich s. 206: //»11. Præter Methodum apodemicam Loysi, Henr. Ranzow, Theod. Zuingeri, Julij. Belli Hermet polit. Neugebaur. Pirckheimerum, Turler. Forlianas quaestiones. Fr. Patrit. Cockier, D. Iob. Henners politischen Discurs, Sagitarium. & Tit Pomp. Attic. de tranq. vita eruditi p.33. Alstedium in Consil. Acad. pr.  Pereleganter describit Studiosorum Peregrinationem seqq. rithmis. Author des Froschmeuslers lib.2.cap. 2.«//
 +  * **1621** ''Janus-Georgius Beck von Muenckaw'' (=·Beck von Munckau, Johann Georg ), praeses\\ //Dissertatio politica de peregrinatione studiosorum.//\\ Liberalis exercitii ergò conscripta Athenis Noricum a Jano-Georgio Beccio von Munckaw 12 Bl. Altdorphi[i] 1621: Balthasar Scherff [[http://diglib.hab.de/drucke/201-9-quod-7s/start.htm |Online]]
   * **1621** ''Sagittarius, Thomas'', 1577-1621\\ //Ulysses saxonicus, seu iter,//\\ quod illustrißimus et celsißimus princeps ac dominus, Johannes Ernestus dux Saxoniae, Juliae, Cliviae et ... per Germaniam, Galliam, Angliam et Belgium, anno 1613 magno cum fructu instituit, et felicißime absolvit.\\ [VIII], 303 S. Vratislavine 1621: Müller. [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb11730813|Online]]   * **1621** ''Sagittarius, Thomas'', 1577-1621\\ //Ulysses saxonicus, seu iter,//\\ quod illustrißimus et celsißimus princeps ac dominus, Johannes Ernestus dux Saxoniae, Juliae, Cliviae et ... per Germaniam, Galliam, Angliam et Belgium, anno 1613 magno cum fructu instituit, et felicißime absolvit.\\ [VIII], 303 S. Vratislavine 1621: Müller. [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb11730813|Online]]
   * **1622** ''Laurentius Ludenius'', ''Præs. Petrus Brunnemannus''\\ //Disputatio de apodemica//\\ Gryphiswaldi [Greifswald] 1622: J. Albinus\\ Zu ''Laurentius Ludenius''siehe S. 223 ff in: Dirk Alvermann et al. (Hg.): //Die Universität Greifswald in der Bildungslandschaft des Ostseeraums// Berlin 2007: Lit\\ →  Monga: Taxonomy (dort falsch als 'Bonnemannus')   * **1622** ''Laurentius Ludenius'', ''Præs. Petrus Brunnemannus''\\ //Disputatio de apodemica//\\ Gryphiswaldi [Greifswald] 1622: J. Albinus\\ Zu ''Laurentius Ludenius''siehe S. 223 ff in: Dirk Alvermann et al. (Hg.): //Die Universität Greifswald in der Bildungslandschaft des Ostseeraums// Berlin 2007: Lit\\ →  Monga: Taxonomy (dort falsch als 'Bonnemannus')
   * **1622**/1627/1634 ''Peacham, Henry'', 1578-1644?\\ //Of Travaile//\\ Kap. 16, S. 200-211 in: //The Compleat Gentleman// Fashioning him Absolute in the Most Necessary & Commendable Qualities Concerning Minde or Bodie that may be Required in a Noble Gentleman\\ 212 S. London 1622: for Francis Constable.\\ S. 209--220 in //The Compleat Gentleman// ... London 1627.\\ → Art of Travel Database, → Stagl: Apodemiken   * **1622**/1627/1634 ''Peacham, Henry'', 1578-1644?\\ //Of Travaile//\\ Kap. 16, S. 200-211 in: //The Compleat Gentleman// Fashioning him Absolute in the Most Necessary & Commendable Qualities Concerning Minde or Bodie that may be Required in a Noble Gentleman\\ 212 S. London 1622: for Francis Constable.\\ S. 209--220 in //The Compleat Gentleman// ... London 1627.\\ → Art of Travel Database, → Stagl: Apodemiken
   * **1623** ''Laudismann, Caspar''\\ //Mercurius apodemicus//\\ continens praxin exquisitissimam linguae gallicae et italicae. Praefixa est Epistola Iusti Lipsii de utilitate Peregrinationis\\ Francofurtum 1623. VD17: 23:293719S [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb10691047|Online]]\\ → Stagl: Apodemiken\\ ''Lipsius'' (→ 1586 Justus Lipsius: Epistola XXII Philippo Lanoyo) schreibt in seinem einleitenden Brief (S.7--13 Digitalisat): \\ //At in utilitate laborandum est quam nec secuti omnes; nec qui securi,adsecuti. Eam tibi ingero, & triplici hoc limite designo, Prudentia, Scientiæ, Morum. Hæcenim omnia peregrinatio adferre debet; si consilio si rite instituta. Ac Prudentiam ab ea peti, Homerus nobis satis auctor; ille non poetarum solum eximius, sed me iudice, sapientum. qui cautæ illi Ulyssææ prudentiæ quam aliam causam ubique; tribuit, quam quod πολύτροπος:quodque utipseait, Πολλῶν ἀνθρώπων ἴδεν ἄστα και νόον ἔγνω?//«    * **1623** ''Laudismann, Caspar''\\ //Mercurius apodemicus//\\ continens praxin exquisitissimam linguae gallicae et italicae. Praefixa est Epistola Iusti Lipsii de utilitate Peregrinationis\\ Francofurtum 1623. VD17: 23:293719S [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb10691047|Online]]\\ → Stagl: Apodemiken\\ ''Lipsius'' (→ 1586 Justus Lipsius: Epistola XXII Philippo Lanoyo) schreibt in seinem einleitenden Brief (S.7--13 Digitalisat): \\ //At in utilitate laborandum est quam nec secuti omnes; nec qui securi,adsecuti. Eam tibi ingero, & triplici hoc limite designo, Prudentia, Scientiæ, Morum. Hæcenim omnia peregrinatio adferre debet; si consilio si rite instituta. Ac Prudentiam ab ea peti, Homerus nobis satis auctor; ille non poetarum solum eximius, sed me iudice, sapientum. qui cautæ illi Ulyssææ prudentiæ quam aliam causam ubique; tribuit, quam quod πολύτροπος:quodque utipseait, Πολλῶν ἀνθρώπων ἴδεν ἄστα και νόον ἔγνω?//« 
-  * **1624** ''Johann Jakob Grasser'', 1579--1627\\ Joan. Jac. Grasseri Basiliensis //Itinerarium historico politicum//\\quod ex inclyta ad Moen. Francofordia, per celebriores Helvetiae & regni Arelatensis urbes in universam extenditur Italiam, varijs ad Prudentiam politicam, & verum peregrinationis usum, hypomnematibus exornatum\\ [16], 468, [4] p.) : ill. Impensis Ludovici König., Basileae,, M DC XXIV. [1624] [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb10921350|Online]]\\ auch als: //Ad prudentiam politicam et verum peregrinationis usum//+  * **1624** ''Johann Jakob Grasser'', 1579--1627\\ Joan. Jac. Grasseri Basiliensis //Itinerarium historico politicum//\\ quod ex inclyta ad Moen. Francofordia, per celebriores Helvetiae & regni Arelatensis urbes in universam extenditur Italiam, varijs ad Prudentiam politicam, & verum peregrinationis usum, hypomnematibus exornatum\\ [16], 468, [4] p.) : ill. Impensis Ludovici König., Basileae,, M DC XXIV. [1624] [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb10921350|Online]]\\ auch als: //Ad prudentiam politicam et verum peregrinationis usum//
   * **1624**/1625/1658 ''Vernulaeus, Nicolaus'', 1583-1649\\ //Dissertatio Oratoria De Peregrinatione In Italiam, Hispaniam, Galliam, Germaniam//\\ [32] Bl. Lovanii : Dormalius, 1624. [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb11066659|Online]]\\ → Stagl: Apodemiken\\ Darin: [[1624_vernulaeus_leges_peregrinationis|Leges Peregrinationis, Et Eius Instituende Modus]]   * **1624**/1625/1658 ''Vernulaeus, Nicolaus'', 1583-1649\\ //Dissertatio Oratoria De Peregrinatione In Italiam, Hispaniam, Galliam, Germaniam//\\ [32] Bl. Lovanii : Dormalius, 1624. [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb11066659|Online]]\\ → Stagl: Apodemiken\\ Darin: [[1624_vernulaeus_leges_peregrinationis|Leges Peregrinationis, Et Eius Instituende Modus]]
     * ders. dass. Colon. 1625     * ders. dass. Colon. 1625
Zeile 185: Zeile 187:
   * **1629** ''Hugo Plotius'' [=Blotius], 1533–1588\\ //Tabula peregrinationis continens capita politica//\\ S.  [103]-[118] in: ''Hentzner'': //Itinerarium Germaniae, Galliae, Angliae, Italiae.// 3. A. Nürnberg 1629\\ Eine Liste von 122 Themen, die Reisende erfragen sollten.\\ → Stagl: Apodemiken    * **1629** ''Hugo Plotius'' [=Blotius], 1533–1588\\ //Tabula peregrinationis continens capita politica//\\ S.  [103]-[118] in: ''Hentzner'': //Itinerarium Germaniae, Galliae, Angliae, Italiae.// 3. A. Nürnberg 1629\\ Eine Liste von 122 Themen, die Reisende erfragen sollten.\\ → Stagl: Apodemiken 
   * **1630** ''Alsted, Johann Heinrich''\\ //Johannis-Henrici Alstedii Encyclopaedia Septem tomis distincta://\\ I. Praecognita disciplinarum, libris quatuor. II. Philologia, libris sex. III. Philosophia theoretica, libris decem. IV. Philosophia practica, libris quatuor. V. Tres superiores facultates, libris tribus. VI. Artes mechanicae, libris tribus. VII. Farragines disciplinarum, libris quinque. Serie Praeceptorum, Regularum, & Commentariorum Perpetua ...\\ Herbornae Nassoviorum [1630] [[https://www.digitale-sammlungen.de/view/bsb10325882|Online]]   * **1630** ''Alsted, Johann Heinrich''\\ //Johannis-Henrici Alstedii Encyclopaedia Septem tomis distincta://\\ I. Praecognita disciplinarum, libris quatuor. II. Philologia, libris sex. III. Philosophia theoretica, libris decem. IV. Philosophia practica, libris quatuor. V. Tres superiores facultates, libris tribus. VI. Artes mechanicae, libris tribus. VII. Farragines disciplinarum, libris quinque. Serie Praeceptorum, Regularum, & Commentariorum Perpetua ...\\ Herbornae Nassoviorum [1630] [[https://www.digitale-sammlungen.de/view/bsb10325882|Online]]
-  * **1630** ''Baptist Goodall''//The tryall of travell.// ... in three bookes epitomizd, by Baptist Goodall, merchant.\\ 80 Bl.London 1630/1639: J. Norton. [[https://name.umdl.umich.edu/A01867.0001.001|Online]]\\ Gedicht in drei Teilen, darin werden auch Columbus und andere Entdecker Amerikas erwähnt:\\ The Wonders in Travell,\\ The Worthes of Travell or\\ The Way to Travell. +  * **1630** ''Baptist Goodall''\\ //The tryall of travell.//\\ ... in three bookes epitomizd, by Baptist Goodall, merchant.\\ 80 Bl.London 1630/1639: J. Norton. [[https://name.umdl.umich.edu/A01867.0001.001|Online]]\\ Gedicht in drei Teilen, darin werden auch Columbus und andere Entdecker Amerikas erwähnt:\\ The Wonders in Travell,\\ The Worthes of Travell or\\ The Way to Travell. 
     * ''Morrow, David J.''\\ //Salvation, Social Struggle, and the Ideology of the Company Merchant: Baptist Goodall’s The Tryall of Trauell (1630).//\\ S. 57-76. in: Global Traffic: Discourses and Practices of Trade in English Literature and Culture from 1550 to 1700. New York 2008: Palgrave Macmillan US. [[http://111.68.96.114:8088/get/pdf/GLOBAL%20TRAFFIC%20-%20Barbara%20Sebek%20%26amp%3B%20Stephen%20Deng_9542.pdf#page=74|Online]]     * ''Morrow, David J.''\\ //Salvation, Social Struggle, and the Ideology of the Company Merchant: Baptist Goodall’s The Tryall of Trauell (1630).//\\ S. 57-76. in: Global Traffic: Discourses and Practices of Trade in English Literature and Culture from 1550 to 1700. New York 2008: Palgrave Macmillan US. [[http://111.68.96.114:8088/get/pdf/GLOBAL%20TRAFFIC%20-%20Barbara%20Sebek%20%26amp%3B%20Stephen%20Deng_9542.pdf#page=74|Online]]
-  * **1630** ''Georgius Canuti Sylvius'' , † 1656\\ //Oratio de profectione ad exoticas regiones.// 19.09. 1630 Uppsala 1630: Mattsson+  * **1630** ''Georgius Canuti Sylvius'' , † 1656\\ //Oratio de profectione ad exoticas regiones.//\\ 19.09. 1630 Uppsala 1630: Mattsson
   * **1630** ''Koleffel, Daniel''\\  //De Peregrinatione Studiosorum Oratio.//\\ Imbuens peregre abiturum quibusdam Praeceptis, qua Animo, qua Corpori proficuis ac necessariis / Superiorum Permissu publice recitata in Academia Argentoratensi, XII. Kal. Iul. 1630. per Danielem Koleffel, Argentinensem\\ [10] Bl. Argentorati 1630: Glaser, Wilhelm Christian. [[http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:gbv:3:1-580268|Online]]    * **1630** ''Koleffel, Daniel''\\  //De Peregrinatione Studiosorum Oratio.//\\ Imbuens peregre abiturum quibusdam Praeceptis, qua Animo, qua Corpori proficuis ac necessariis / Superiorum Permissu publice recitata in Academia Argentoratensi, XII. Kal. Iul. 1630. per Danielem Koleffel, Argentinensem\\ [10] Bl. Argentorati 1630: Glaser, Wilhelm Christian. [[http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:gbv:3:1-580268|Online]] 
   * **1631** ''Thomas Erpenius''\\ //Thomæ Erpenii, V.C. De Peregrinatione Gallica Vtiliter instituenda Tractatus//\\ Item Brevis admodum totius Galliæ descriptio:\\ Et ''Ivsti Lipsii'' Epistola de Peregrinatione Italica [→ Lipsius 1578/1586]\\ [8] Bl., 128 S., [2] Bl. Lugduni Batavorum 1631: Christianus Hegerus. [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb10417368|Online]]\\ → Stagl: Apodemiken    * **1631** ''Thomas Erpenius''\\ //Thomæ Erpenii, V.C. De Peregrinatione Gallica Vtiliter instituenda Tractatus//\\ Item Brevis admodum totius Galliæ descriptio:\\ Et ''Ivsti Lipsii'' Epistola de Peregrinatione Italica [→ Lipsius 1578/1586]\\ [8] Bl., 128 S., [2] Bl. Lugduni Batavorum 1631: Christianus Hegerus. [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb10417368|Online]]\\ → Stagl: Apodemiken 
Zeile 218: Zeile 220:
     * dass. Rouen 1647 4. A.: A. I. Cailloue     * dass. Rouen 1647 4. A.: A. I. Cailloue
     * dass. Lyon 1648 (Nouv. éd., corr. et augm.): Didier et Coral, [10] Bl., 60, 304 S., [15] Bl. [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb11095877|Online]]     * dass. Lyon 1648 (Nouv. éd., corr. et augm.): Didier et Coral, [10] Bl., 60, 304 S., [15] Bl. [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb11095877|Online]]
-    * ''Gilbert Saulnier Duverdier'' (Hg.)\\ //Le voyage de France, dressé pour l'instruction & commodité des François & Estrangers. Avec une description des Chemins, pour aller & venir par tout le Monde. Tres-necessaire aux Voyageurs.// [8], Faltkarte, 492, [4] S., Ill. A Paris 1655: Chez Michel Bobin, au troisiesme Pillier de la Grand'Salle du Palais, à l'Esperance. +    * ''Gilbert Saulnier Duverdier'' (Hg.)\\ //Le voyage de France, dressé pour l'instruction & commodité des François & Estrangers. Avec une description des Chemins, pour aller & venir par tout le Monde. Tres-necessaire aux Voyageurs.//\\ [8], Faltkarte, 492, [4] S., Ill. A Paris 1655: Chez Michel Bobin, au troisiesme Pillier de la Grand'Salle du Palais, à l'Esperance. 
-    * ''Michael du Verdier'': dass. 1657 (Corrigé & augmenté) +    * ''Michael du Verdier'' (Hg.): dass. 1657 (Corrigé & augmenté) 
 +    * DuVerdier, Gilbert Saulnier (Hg.)\\ Varennes, Claude de: Le Voyage de France: dressé pour la Commodité des François et Estrangers : Avec une Description des Chemins, pour aller et venir par tout le Monde. 607 S. 3. éd. Paris 1663: Bobin.
   * **1640** ''Matthias Bernegger'', 1582-1640; → **1619**/1680/1686\\ Quaestio CLXXIII. //An hominis Illustribus & quomodo peregrinandum?//\\ in: Ex C Taciti Germania et Agricola, Quaestiones Miscellaneae Digitalisat S. [603]--[610] [[https://www.digitale-sammlungen.de/view/bsb10246988?page=603|Online]]\\ → Stagl: Apodemiken     * **1640** ''Matthias Bernegger'', 1582-1640; → **1619**/1680/1686\\ Quaestio CLXXIII. //An hominis Illustribus & quomodo peregrinandum?//\\ in: Ex C Taciti Germania et Agricola, Quaestiones Miscellaneae Digitalisat S. [603]--[610] [[https://www.digitale-sammlungen.de/view/bsb10246988?page=603|Online]]\\ → Stagl: Apodemiken  
   * **1640** ''Johann Conrad Dieterich'' 1612−1667\\ //Discursus Historico-Politicvs De Peregrinatione Studiosorum//\\ Undecim Capitibus breviter informatus. Cui adiectum in fine De Peregrinatione Orientalium apospasmation Philologicum Joh. Cunradi Dieterici\\ 144 S., [3] Bl., 70 S. Marpurgi 1640: Typis Casparis Chemlini. [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb11448578|Online]]\\ → Lüdde: Methodologie, Monga: Taxonomy   * **1640** ''Johann Conrad Dieterich'' 1612−1667\\ //Discursus Historico-Politicvs De Peregrinatione Studiosorum//\\ Undecim Capitibus breviter informatus. Cui adiectum in fine De Peregrinatione Orientalium apospasmation Philologicum Joh. Cunradi Dieterici\\ 144 S., [3] Bl., 70 S. Marpurgi 1640: Typis Casparis Chemlini. [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb11448578|Online]]\\ → Lüdde: Methodologie, Monga: Taxonomy
Zeile 236: Zeile 239:
     * 2,3. VII.: In quo Diarium Apodemicum Perpetuum, nec non Prognosticon quadruplex ... Proponitur.\\ [4] Bl., 224 S., [12], [5] gef. Bl., [2] Bl. Ulmae 1644: Endter     * 2,3. VII.: In quo Diarium Apodemicum Perpetuum, nec non Prognosticon quadruplex ... Proponitur.\\ [4] Bl., 224 S., [12], [5] gef. Bl., [2] Bl. Ulmae 1644: Endter
     * 2,4. VIII.: in quo Primum Precationes, deinde Hymni Apodemici continentur.\\  [3] Bl., 91 S.: Noten. Ulmae 1644: Endter. [[http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:gbv:3:1-718786|Online]]     * 2,4. VIII.: in quo Primum Precationes, deinde Hymni Apodemici continentur.\\  [3] Bl., 91 S.: Noten. Ulmae 1644: Endter. [[http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:gbv:3:1-718786|Online]]
-  * **1644** ''Henner, Johann''\\ //Politischer Discurs De Arte Apodemicâ, seu verâ Peregrinandi ratione//\\ Das ist: Eigentliche Beschreibung der Peregrination, ob dieselbe nützlich? Auch Fürsten vnd Herren zu rahten? Wann/ vnd wie Sie dieselbe anstellen? ... ; Allen Peregrinanten, insonderheit aber Fürsten/ Graven/ Herrn/ vom Adel/ Abgesandten/ vnnd andern Politices Studiosis zu gutem vnd bessern Vnterricht in Truk verfertigt / Erstlich gedruckt zu Tübingen itzo aber bey Heinrich Werner zu finden. Anno 1644 [Hamburg] [[https://preserve.lehigh.edu/digital-special-collections/moravian-archives-collections/politischer-discurs-de-arte-apodemica-seu|Online]]+  * **1644** ''Henner, Johann''\\ //Politischer Discurs de [[wiki:apodemik|arte apodemica]] seu vera [[wiki:peregrinate|peregrinandi]] ratione//.\\ »Das ist / Eigentlich Beschreibung der Peregrination, ob dieselbe nützlich? Auch Fürsten und Herren zu rahten? Wann / und wie sie dieselbe anstellen? In gleichen / wie sie sich / daß sie solche sicher und wol volbringen mögen / im raisen verhalten? Und demnach / waß sie für einen Scopum und Zihl ihnen fürsetzen / für nämblich yberal observiren unnd in acht nemmen sollen? Auch wie sie endtlich alle Sachen in Erfahrung bringen können? etc. Allen Peregrinanten, insonderheit aber Fürsten / Graven / Herrn / vom Adel / Abgesandten / unnd anderen Politices Studiosis zu gutem unnd besserm Unterricht in truck verfertigt Durch J. H. der Rechten Doctorn / unnd Fürst. Württemberg. Raht etc.«\\ 84 S., Getruckt zu Tübingen in der Cellischen Truckerey (IS), Cellius, Johann Alexander 1609 und »Erstlich gedruckt zu Tübingen itzo aber bey Heinrich Werner zu finden. Anno 1644 [Hamburg] « [[https://preserve.lehigh.edu/digital-special-collections/moravian-archives-collections/politischer-discurs-de-arte-apodemica-seu|Online]]
   * **1648** ''Nils (Nilsson, Nicolaus) Stiernflycht''\\ //Oratio quâ peregrinationis usus tàm in aula quàm republ. ostenditur//\\ Greifswald 1648.   * **1648** ''Nils (Nilsson, Nicolaus) Stiernflycht''\\ //Oratio quâ peregrinationis usus tàm in aula quàm republ. ostenditur//\\ Greifswald 1648.
   * **1648** ''François de la Mothe Le Vayer'', 1588-1672\\ //Petits traitez en forme de lettres escrites à diverses personnes studieuses.//\\ 766 S. Paris: A. Courbé \\ → Art of Travel Database, Monga: Taxonomy   * **1648** ''François de la Mothe Le Vayer'', 1588-1672\\ //Petits traitez en forme de lettres escrites à diverses personnes studieuses.//\\ 766 S. Paris: A. Courbé \\ → Art of Travel Database, Monga: Taxonomy
Zeile 257: Zeile 260:
     * S. 1--67: //Unvorgreiffliches bedencken/wie die Reisen insgemein wol und nutzlichen/angeordnet und verrichtet werden mögen.// ... Datiert: 16. Octobris Anno 1650     * S. 1--67: //Unvorgreiffliches bedencken/wie die Reisen insgemein wol und nutzlichen/angeordnet und verrichtet werden mögen.// ... Datiert: 16. Octobris Anno 1650
     * S. 69 ff: Erstes Register Der underschidlichen Raisen/nach dem A. B. C.      * S. 69 ff: Erstes Register Der underschidlichen Raisen/nach dem A. B. C. 
 +  * **1652** ''François Du Soucy''\\ //Le Grand Et Vray or Potable Des Anciens Philosophes//\\ Ou L'on Void Quels Sont Les Veritables Moyens Dont Il Se Faut Nécessairement Servir Pour Parvenir Heureusement, Et Tres Certainement a La Composition De Ce Souverain Remede Des Sages, Quy Est Le Grand Chef D'oeuvre De L'art, Et De La Nature / Par François Du Soucy, Escuyer Sieur De Gerzan, a Paris Aux Despens De L'auteur MDCLII. Handschrift 1652. Darin:
 +    * S. 67-97: **L'art de voyager utilement**.\\ Später übersetzt ins Englische und als Anhang enthalten in den Ausgaben der Berichte von ''Bartolomé de las Casas'' ab 1699 London: //A relation of the first voyages and discoveries made by the Spaniards in America.//
   * **1652** ''Evelyn, John'', 1620-1706\\ //The state of France, as it stood in the IXth yeer of this present monarch, Lewis XIIII.//\\ Written to a friend by J.E. [46], 118 S. London 1652: Printed by T.M. for M.M. G Bedell & T Collins. at the middle Temple gate, Fleetstreet. [[https://archive.org/details/bim_early-english-books-1641-1700_the-state-of-france-_evelyn-john_1652/page/n1/mode/2up|Online]]\\ → Art of Travel Database, Stagl: Apodemiken   * **1652** ''Evelyn, John'', 1620-1706\\ //The state of France, as it stood in the IXth yeer of this present monarch, Lewis XIIII.//\\ Written to a friend by J.E. [46], 118 S. London 1652: Printed by T.M. for M.M. G Bedell & T Collins. at the middle Temple gate, Fleetstreet. [[https://archive.org/details/bim_early-english-books-1641-1700_the-state-of-france-_evelyn-john_1652/page/n1/mode/2up|Online]]\\ → Art of Travel Database, Stagl: Apodemiken
     * //A Prefatory Letter//, [2--44]:\\ Nach entschuldigenden Worten an den Leser (»But to begin once, since it is my fate to obey you; I shall nothing alter the Scene, which was then Presented you, when you were pleased (as it since appears) to take notice of those casuall Discourses of mine, wherein I posted over the best Remarks, and most materiall Observations which my weak Judgment had been able to recollect, during my so many Pererrations, and unprofitable Sojourn abroad, and especially in this Kingdome of France.«) wird "in a Apodemick humour" kursorisch die Geschichte des nützlichen Reisens seit der Antike dargestellt und leitet S. [36] über zum Inhalt:\\ »But now to our Traveller again«: The principall places of Europe, wherein a Gentleman may, uno intuito, … are the Netherlands, comprehending Flanders, and the divided Provinces; which is a perfect Encycle and Synopsis of whatsoever one may elsewhere see in all the other Countryes of Europe ...«     * //A Prefatory Letter//, [2--44]:\\ Nach entschuldigenden Worten an den Leser (»But to begin once, since it is my fate to obey you; I shall nothing alter the Scene, which was then Presented you, when you were pleased (as it since appears) to take notice of those casuall Discourses of mine, wherein I posted over the best Remarks, and most materiall Observations which my weak Judgment had been able to recollect, during my so many Pererrations, and unprofitable Sojourn abroad, and especially in this Kingdome of France.«) wird "in a Apodemick humour" kursorisch die Geschichte des nützlichen Reisens seit der Antike dargestellt und leitet S. [36] über zum Inhalt:\\ »But now to our Traveller again«: The principall places of Europe, wherein a Gentleman may, uno intuito, … are the Netherlands, comprehending Flanders, and the divided Provinces; which is a perfect Encycle and Synopsis of whatsoever one may elsewhere see in all the other Countryes of Europe ...«
Zeile 331: Zeile 336:
     * 1680  //Der Reisende Aristippus//\\ in welchen enthalten Allerhand lustige und Sinnreiche Discours und Curieuse Unterredungen dreyer Reise-Gefährten nach Holland ; Allen- Hoff- und Stats-Leuten/ wie auch Bürger-Stands-Personen nicht undienlich. Jetzo auffs neue gedruckt / und die darinnen befindlichen Französischen Paragraphi verdeutscht.\\ 457 S., [2] Bl. Leipzig 1680: Weidmann. [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb11921006|Online]]\\ → Stagl: Apodemiken\\ [Vorrede]: //»An den Leser,\\ Der diese Discours zusammen getragen / ist keine Person / die durch Bücher schreiben gloire sucht / weil es ihrer naissance und genie, d.i. ihrem Herkomen und hohen Geiste / zuwider. Er hat dieselbe aber drucken lassen / blos zu seiner eignen satisfaction, und etzliche / die ihm lieb seyn / und Welt-Leute werden sollen / zu instruiren / allermassen dieselbe hieraus mehr als aus vielen andern gemeinen scriptis lernen können. Er hat auch keiner Zierde im schreiben sich beflissen / sondern die Materien so / wie in Conversatione gebräuchlich / zu Papier gesetzet / und das Lateinische und Französische / nachdem es ihm gefallen / untermischet / zumahln er mit keinen Pedanten / sondern seines gleichen / die gereiset und die Welt studiret / darinnen wil zuthun haben / ne pouvant sémpecher de dire qu’il preferera toute sa vie la maniere d'Ecrire negligée d' un Courtisan qui a de l’esprit, à la regularité gesnée d'un docteur qui n'a jamais rien veu que ses livres. D.i. Der sich nicht enthalten kan zu sagen / das er alle sein Lebenlang die unausgekünstelte schreib-Art eines spirituellen Hof- und Welt / Mannes / der nach den Kunst-Regeln der Schreibrichtigkeit gezwungenen Art zu schreiben eines Gelehrten / welcher niemahls etwas mehrers gesehen / als seine Bücher / weit weit vorziehen wolle. Doch wirds dem Autori gewisser Ursachen Halber leid seyn / wann man ihn hieraus erkennen solte. Im übrigen giebt er dem Leser freye Macht / von diesem Buche gut oder böß zu urtheilen.«//     * 1680  //Der Reisende Aristippus//\\ in welchen enthalten Allerhand lustige und Sinnreiche Discours und Curieuse Unterredungen dreyer Reise-Gefährten nach Holland ; Allen- Hoff- und Stats-Leuten/ wie auch Bürger-Stands-Personen nicht undienlich. Jetzo auffs neue gedruckt / und die darinnen befindlichen Französischen Paragraphi verdeutscht.\\ 457 S., [2] Bl. Leipzig 1680: Weidmann. [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb11921006|Online]]\\ → Stagl: Apodemiken\\ [Vorrede]: //»An den Leser,\\ Der diese Discours zusammen getragen / ist keine Person / die durch Bücher schreiben gloire sucht / weil es ihrer naissance und genie, d.i. ihrem Herkomen und hohen Geiste / zuwider. Er hat dieselbe aber drucken lassen / blos zu seiner eignen satisfaction, und etzliche / die ihm lieb seyn / und Welt-Leute werden sollen / zu instruiren / allermassen dieselbe hieraus mehr als aus vielen andern gemeinen scriptis lernen können. Er hat auch keiner Zierde im schreiben sich beflissen / sondern die Materien so / wie in Conversatione gebräuchlich / zu Papier gesetzet / und das Lateinische und Französische / nachdem es ihm gefallen / untermischet / zumahln er mit keinen Pedanten / sondern seines gleichen / die gereiset und die Welt studiret / darinnen wil zuthun haben / ne pouvant sémpecher de dire qu’il preferera toute sa vie la maniere d'Ecrire negligée d' un Courtisan qui a de l’esprit, à la regularité gesnée d'un docteur qui n'a jamais rien veu que ses livres. D.i. Der sich nicht enthalten kan zu sagen / das er alle sein Lebenlang die unausgekünstelte schreib-Art eines spirituellen Hof- und Welt / Mannes / der nach den Kunst-Regeln der Schreibrichtigkeit gezwungenen Art zu schreiben eines Gelehrten / welcher niemahls etwas mehrers gesehen / als seine Bücher / weit weit vorziehen wolle. Doch wirds dem Autori gewisser Ursachen Halber leid seyn / wann man ihn hieraus erkennen solte. Im übrigen giebt er dem Leser freye Macht / von diesem Buche gut oder böß zu urtheilen.«//
     * [166] Bl.[Lübeck] [ca. 1683]: Otten. [»Zum vierten mahl Gedruckt und verbessert «]     * [166] Bl.[Lübeck] [ca. 1683]: Otten. [»Zum vierten mahl Gedruckt und verbessert «]
-  * **1678** ''Wille, Johann Valentin''; ''Joachimus Vitus Wigand''\\ De philiatrorum germanorum itineribus: dissertationes tres,\\ Quas in amorem popularium & Exanthlatarim Molestiarum dulcem memoriam, Festivo calamo, mente sincera, doctus usu, periculo cautus, horis otiosis. Scripsit Joachimus Vitus Wigandus, Windecensis Philiater, opus posthumum. Friburgi M DC LXXVIII 1678\\ → Lüdde: Methodologie +  * **1678** ''Wille, Johann Valentin''; ''Joachimus Vitus Wigand''\\ //De philiatrorum germanorum itineribus: dissertationes tres,//\\ Quas in amorem popularium & Exanthlatarim Molestiarum dulcem memoriam, Festivo calamo, mente sincera, doctus usu, periculo cautus, horis otiosis. Scripsit Joachimus Vitus Wigandus, Windecensis Philiater, opus posthumum. Friburgi M DC LXXVIII 1678\\ → Lüdde: Methodologie 
-    * Dissertatio prima, Negat peregrinationes concedendas Medicina Studioso. +    * Dissertatio prima,// Negat peregrinationes concedendas Medicina Studioso//
-    * Dissertatio secunda, Concedit peregrinationes Philiatro. +    * Dissertatio secunda, //Concedit peregrinationes Philiatro//
-    * Dissertatio tertia, Docet quorum Philiatro Germano. peregrinandum?+    * Dissertatio tertia, //Docet quorum Philiatro Germano. peregrinandum?//
   * **1678** ''Johann Fabricius''\\ Joannis Fabricii //Oratio inauguralis de utilitate, quam theologiae studiosus ex itinere capere potest Italico//\\ Adiectis tabula figurarum sive iconum, quibus nonnulla de Graecae & Romanae ecclesiae ritibus dicta, oculis subiiciuntur ; & notis, ubi multa orationis loca illustrantur, nec paucae tam novae, quam veteres inscriptiones afferuntur\\ [4] Bl., 44 S. Altdorffium [b. Leipzig]: 1678: Schönnerstaedt. [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb10817340|Online]]\\ → Lüdde: Methodologie, Monga: Taxonomy, Stagl: Apodemiken   * **1678** ''Johann Fabricius''\\ Joannis Fabricii //Oratio inauguralis de utilitate, quam theologiae studiosus ex itinere capere potest Italico//\\ Adiectis tabula figurarum sive iconum, quibus nonnulla de Graecae & Romanae ecclesiae ritibus dicta, oculis subiiciuntur ; & notis, ubi multa orationis loca illustrantur, nec paucae tam novae, quam veteres inscriptiones afferuntur\\ [4] Bl., 44 S. Altdorffium [b. Leipzig]: 1678: Schönnerstaedt. [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb10817340|Online]]\\ → Lüdde: Methodologie, Monga: Taxonomy, Stagl: Apodemiken
     * Helmstedt 1699     * Helmstedt 1699
Zeile 401: Zeile 406:
   * **1691** ''Zentgraf, Johann Joachim'', 1643-1707, praese; ''Joh. Philippus Lung''\\ //De Peregrinatione Academica//\\ ad Ciceron. l. 1. Off. c. 1. init. ... In Inclyta Argentoratensium Academia, Praeside Joh. Joachimo Zentgravio ... Ex eiusdem praelectionibus publicis super dict. libb. Solenniter respondebit Joh. Philippus Lung.\\ Argentorat. Ad diem Mens. Martii An. MDCXCI. H.L.Q.S.\\ 20 S. Argentorati 1691: Literis Staedelianis. [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb11242112|Online]]\\ → Lüdde: Methodologie, Monga: Taxonomy (unter 'Lung'), Stagl: Apodemiken\\ [Seite 4]: //»Prolixior vero est disciplina hæc moralis, si docere debeat, qui Legatus, quî Mercator, qui vir civilis, curiosus, qui, ut Marselaer hoc genus hominum notat, amoena tantum investigatione urbes, populos, & adversa rudera perlustrant, ut oculos curiosos, auresve, non ut animum pascant mutentve, hic se gerere debeat, & ab aliis jam explicata. De Peregrinatione Academica ergo notabimus nonnulla ad Ciceronis locum, qui in principio operis de officiis occurrit, quo filium Marcuın, Athenis Philosophiæ operam dantem, ad legendos hosce libros, disciplinam moralem ad usum vitæ civilis in Republica, & partem Politica Rectoriam applicantes, exhortatur.«//   * **1691** ''Zentgraf, Johann Joachim'', 1643-1707, praese; ''Joh. Philippus Lung''\\ //De Peregrinatione Academica//\\ ad Ciceron. l. 1. Off. c. 1. init. ... In Inclyta Argentoratensium Academia, Praeside Joh. Joachimo Zentgravio ... Ex eiusdem praelectionibus publicis super dict. libb. Solenniter respondebit Joh. Philippus Lung.\\ Argentorat. Ad diem Mens. Martii An. MDCXCI. H.L.Q.S.\\ 20 S. Argentorati 1691: Literis Staedelianis. [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb11242112|Online]]\\ → Lüdde: Methodologie, Monga: Taxonomy (unter 'Lung'), Stagl: Apodemiken\\ [Seite 4]: //»Prolixior vero est disciplina hæc moralis, si docere debeat, qui Legatus, quî Mercator, qui vir civilis, curiosus, qui, ut Marselaer hoc genus hominum notat, amoena tantum investigatione urbes, populos, & adversa rudera perlustrant, ut oculos curiosos, auresve, non ut animum pascant mutentve, hic se gerere debeat, & ab aliis jam explicata. De Peregrinatione Academica ergo notabimus nonnulla ad Ciceronis locum, qui in principio operis de officiis occurrit, quo filium Marcuın, Athenis Philosophiæ operam dantem, ad legendos hosce libros, disciplinam moralem ad usum vitæ civilis in Republica, & partem Politica Rectoriam applicantes, exhortatur.«//
   * **1692** ''Boyle, Robert'', 1627-1691\\ //General heads for the natural history of a country great or small drawn out for the use of travellers and navigators//\\ imparted by ... Robert Boyle ...; to which is added, other directions for navigators, etc. with particular observations of the most noted countries in the world ; by another hand\\ [4], 138, [1]S. London : Printed for John Taylor ... and S. Hedford. [[https://name.umdl.umich.edu/A28984.0001.001|Online]]\\ → Art of Travel Database, Stagl: Apodemiken   * **1692** ''Boyle, Robert'', 1627-1691\\ //General heads for the natural history of a country great or small drawn out for the use of travellers and navigators//\\ imparted by ... Robert Boyle ...; to which is added, other directions for navigators, etc. with particular observations of the most noted countries in the world ; by another hand\\ [4], 138, [1]S. London : Printed for John Taylor ... and S. Hedford. [[https://name.umdl.umich.edu/A28984.0001.001|Online]]\\ → Art of Travel Database, Stagl: Apodemiken
-  * **1692** //Le voyageur politique oder der wohlerfahrene Politische Wandersmann//\\ Das ist: / Ein genauer wohl abgefaster Entwurff einiger auf und bey wůrcklichen Peregrinationen sich ereignend Und begebenden / Haupt-Sachen / Zusamt vielerley leß- und merck-würdigen Begegnüssen/hochverlangten Curiositäten / Principalisten/ absonderlich aber Europäischen Zu- und Unfallen/ und weit aussehenden gefährlichen/ in jüngst-verschiedenen Jahren/ biß zu annoch lauffendem/ eingebrochenen Zeit Veränderungen. Alles Auf eine der heutigen die Neuig- und Seltsamkeiten liebenden Welt beliebte Schreib-Art/ in drey Theilen eingetheilt und abgefasset/ Mit nöthigen Registern versehen/ und schönen wohlkommenden Kupffer Figuren/ zu mehrerer Vollkommenheit ausgezieret.\\ 496, 480, 360 S. Frankfurt 1692: Johann David Zunner. [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb10919654|Online]]\\ → Lüdde: Methodologie, Stagl: Apodemiken+  * **1692** //Le voyageur politique oder der wohlerfahrne Politische Wandersmann//\\ Das ist: / Ein genauer wohl abgefaster Entwurff einiger auf und bey wůrcklichen Peregrinationen sich ereignend Und begebenden / Haupt-Sachen / Zusamt vielerley leß- und merck-würdigen Begegnüssen/hochverlangten Curiositäten / Principalisten/ absonderlich aber Europäischen Zu- und Unfallen/ und weit aussehenden gefährlichen/ in jüngst-verschiedenen Jahren/ biß zu annoch lauffendem/ eingebrochenen Zeit Veränderungen. Alles Auf eine der heutigen die Neuig- und Seltsamkeiten liebenden Welt beliebte Schreib-Art/ in drey Theilen eingetheilt und abgefasset/ Mit nöthigen Registern versehen/ und schönen wohlkommenden Kupffer Figuren/ zu mehrerer Vollkommenheit ausgezieret.\\ [1] gef. Bl., [14] Bl., 496, 480, 360 S., [36] Bl., [2] gef. Bl Kupfert., 27 Portr. (Kupferst.), 11 Ill. (Kupferst.) [Ansichten von Belgrad, Budapest, Komorn (Komarno), München, Preßburg, Stuhlweißenburg u. Wien] Frankfurt 1692 [3. Teil 1695]: Johann David Zunner. [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb10919654|Online]]\\ → Lüdde: Methodologie, Stagl: Apodemiken; → 1727 Senffkorn: Der Politische Wandersmann
   * **1693** ''John Locke'', 1632-1704 \\ //Some Thoughts Concerning Education//\\ 262 S. London 1693: Printed for A. and J. Churchill, darin: §§189-201 'travel'\\ → Art of Travel Database, Stagl: Apodemiken   * **1693** ''John Locke'', 1632-1704 \\ //Some Thoughts Concerning Education//\\ 262 S. London 1693: Printed for A. and J. Churchill, darin: §§189-201 'travel'\\ → Art of Travel Database, Stagl: Apodemiken
     * London 1693, 1694, 1695, 1699     * London 1693, 1694, 1695, 1699
Zeile 438: Zeile 443:
   * //Form://\\ Oratio* (23), Epistola (12), Libellus (1), Propemti* (3), Quaestiones (4), Tractat (4)   * //Form://\\ Oratio* (23), Epistola (12), Libellus (1), Propemti* (3), Quaestiones (4), Tractat (4)
   * //Verfahren://\\ Politic* (63), Dissertat* (32) & Disputat* (9), Discurs/discours (36), Utilit* (17) & nütz* (8), Observ* (21), Instruction* (14), Ratio* (11, davon Peregrinandi Ratione 3), Methodus (10), Erudit* (9), Art* (8), [[wissen|Wissen/Knowledge]] 5, Leges peregrinationis (zuerst bei Loysius) 2   * //Verfahren://\\ Politic* (63), Dissertat* (32) & Disputat* (9), Discurs/discours (36), Utilit* (17) & nütz* (8), Observ* (21), Instruction* (14), Ratio* (11, davon Peregrinandi Ratione 3), Methodus (10), Erudit* (9), Art* (8), [[wissen|Wissen/Knowledge]] 5, Leges peregrinationis (zuerst bei Loysius) 2
-  * //Anwendung//\\ Peregrinatione Studiosorum (7), - academicorum (3), - Veterum (2), - oratio ((1604 ''Firlej, Andrzej''; 1618 ''Oeler, Jacob''; 1630 ''Koleffel, Daniel'')), - sacra 1, - judicium ((s. Josephi Scaligheri: Peregrinatione judicium; 1578/1586 Justus Lipsius: Magnum Judicium de peregrinatione; 1598 Georgius Loysius: Pervigilium Mercurii; 1669 Judicium de Constantini Germanici; Martini Zeilleri Fidus Achates)), - [[peregrinatione_medica|medica]]+  * //Anwendung// (→ 1605 ''Salomon Neugebauer'': //Tractatus De Peregrinatione//\\ Peregrinatione Studiosorum (7) ((1619 Matthias Bernegger; 1629 Daniel Gruber; 1640 Johann Conrad Dieterich; 1651 Gotofredi Zamelii)), - academicorum (3), - Veterum (2), - oratio ((1604 ''Firlej, Andrzej''; 1618 ''Oeler, Jacob''; 1630 ''Koleffel, Daniel'')), - sacra 1, - judicium ((s. Josephi Scaligheri: Peregrinatione judicium; 1578/1586 Justus Lipsius: Magnum Judicium de peregrinatione; 1598 Georgius Loysius: Pervigilium Mercurii; 1669 Judicium de Constantini Germanici; Martini Zeilleri Fidus Achates)), - [[peregrinatione_medica|medica]]
   * //Mittel://\\ [[peregrinatio|Peregrina]]* (135), [[travel|Travel]] (46), Räiss, Reyss, Reiß, Reiss (18) & [[reisen|Reisen]]* (27), Voyag* (35), [[apodemik|Apodemica]] (35), [[itinerar|Itinerar]]* (27), Prudent* (16) (Prvdentia Apodemica, peregrinatoria prudentia), Iter … (8), [[wegweiser|Wegweiser]] (Hermathena), Weg-weiser (8), Viaggi (7), Compass/ß (5), [[fuehrer|Guide]] (5), [[viator|Viator]]* (3)   * //Mittel://\\ [[peregrinatio|Peregrina]]* (135), [[travel|Travel]] (46), Räiss, Reyss, Reiß, Reiss (18) & [[reisen|Reisen]]* (27), Voyag* (35), [[apodemik|Apodemica]] (35), [[itinerar|Itinerar]]* (27), Prudent* (16) (Prvdentia Apodemica, peregrinatoria prudentia), Iter … (8), [[wegweiser|Wegweiser]] (Hermathena), Weg-weiser (8), Viaggi (7), Compass/ß (5), [[fuehrer|Guide]] (5), [[viator|Viator]]* (3)
   * //[[figuren_typen_rollen|Figuren]] (→[[heldenreise|Heldenreise]], [[reisegoetter|Reisegötter]])://\\ Mercur (9) (Mercurius apodemicus), Ulysses (4), Hercules (2), Aristipp, Telemachus\\ [[begleiter|Begleiter]]: Achates (2), Chirone 2, Geferte 2, Gefährte 2, Hofmeister 3, Hermes Politicus    * //[[figuren_typen_rollen|Figuren]] (→[[heldenreise|Heldenreise]], [[reisegoetter|Reisegötter]])://\\ Mercur (9) (Mercurius apodemicus), Ulysses (4), Hercules (2), Aristipp, Telemachus\\ [[begleiter|Begleiter]]: Achates (2), Chirone 2, Geferte 2, Gefährte 2, Hofmeister 3, Hermes Politicus 
Zeile 462: Zeile 467:
 ==== Reichweite/Rezeption ==== ==== Reichweite/Rezeption ====
  
-Ausgewählt wurden Titel mit internationaler Reichweite, zeitlich überdauernder Wirkung oder mit mehreren Auflagen.+Ausgewählt wurden Titel mit internationaler Reichweite, zeitlich überdauernder Wirkung oder mit mehreren Auflagen, ohne jedoch __alle__ Übersetzungen und Auflagen systematisch zu erfassen.
  
 ^ Ab ^ Autor ^ Werktitel ^ ^ ^ bis ^^^^^^ ^ Ab ^ Autor ^ Werktitel ^ ^ ^ bis ^^^^^^
Zeile 474: Zeile 479:
 ^ 1638 | Henry Wotton | | GB | London 1638, 1637?, 1651 | ^ ^ | | | | ^ 1638 | Henry Wotton | | GB | London 1638, 1637?, 1651 | ^ ^ | | | |
 ^ 1639 | Georg Brasch | Geistliches Handbüchlein | DE | Lüneburg 1639, 1645, 1648, 1658 | ^ ^ | | | | ^ 1639 | Georg Brasch | Geistliches Handbüchlein | DE | Lüneburg 1639, 1645, 1648, 1658 | ^ ^ | | | |
 +^ 1639 | Claude de Varennes | Le Voyage de France | FR | Paris 1639, 1642, 1643, 1655, 1657, 1963; Rouen 1647; Lyon 1648 | ^ ^ | | | |
 ^ | | | | | | | | | | | ^ | | | | | | | | | | |
 ^ 1671 | George Meriton | Precepts & Observations | GB | London 1671, 1674, 1679 | | ^ ^ | | | ^ 1671 | George Meriton | Precepts & Observations | GB | London 1671, 1674, 1679 | | ^ ^ | | |
Zeile 486: Zeile 492:
 ^ 1693 | John Locke | Some Thoughts | GB | London 1693,1694, 1695,1699, Leipzig 1873 | | | ^ | | | ^ 1693 | John Locke | Some Thoughts | GB | London 1693,1694, 1695,1699, Leipzig 1873 | | | ^ | | |
 ^ 1694 | Feller, Joachim … | Dreyfacher Leit-Stern | DE | Leipzig 1694, 1716, 1724 | | | ^ ^ | | ^ 1694 | Feller, Joachim … | Dreyfacher Leit-Stern | DE | Leipzig 1694, 1716, 1724 | | | ^ ^ | |
 +^ | | | | | | | ^ ^ | |
  
  
  
wiki/zeitleiste_reiseanleitungen_17._jahrhundert.1768648254.txt.gz · Zuletzt geändert: von Norbert Lüdtke